در پروژههای مدرن UI/UX Design، طراحی یک صفحه زیبا بهتنهایی کافی نیست؛ تمام بخشهای محصول باید از قوانین بصری و تعاملی یکسانی پیروی کنند. اگر رنگها، فونتها، دکمهها و فاصلهگذاریها در صفحات مختلف متفاوت باشند، تجربه کاربر ناهماهنگ و توسعه محصول دشوار میشود. اینجا است که Design System در Figma اهمیت پیدا میکند. 
اما Design System در Figma چیست و چگونه میتوان آن را از صفر ساخت؟ در این مقاله از اپل گیفت، با مفهوم سیستم طراحی، تفاوت آن با UI Kit، مراحل ساخت Design System در Figma و روشهای مدیریت حرفهای آن آشنا میشویم.
Design System در Figma چیست؟
Design System در Figma مجموعهای منظم از قوانین، استانداردها، کامپوننتها، رنگها، فونتها، الگوها و مستندات طراحی است که برای ایجاد یک تجربه کاربری یکپارچه استفاده میشود.
به بیان ساده، دیزاین سیستم مانند یک زبان مشترک میان طراحان، مدیران محصول و توسعهدهندگان عمل میکند. این زبان مشخص میکند که عناصر مختلف محصول چگونه طراحی و در چه شرایطی استفاده شوند.
یک Design System کامل میتواند شامل بخشهای زیر باشد
رنگهای اصلی و فرعی برند
فونتها و سبکهای تایپوگرافی
مقیاس فاصلهگذاری
Grid و قوانین چیدمان
آیکونها و تصاویر
دکمهها و فرمها
کارتها، مودالها و منوها
حالتهای مختلف کامپوننتها
اصول دسترسیپذیری
الگوهای تجربه کاربری
مستندات استفاده و راهنمای توسعه
Figma به دلیل قابلیتهایی مانند Components، Variants، Variables، Styles و Libraries، یکی از بهترین ابزارها برای ساخت و اشتراکگذاری Design System است. اگر هنوز با این ابزار آشنا نیستید، مطالعه مقاله معرفی و خرید اکانت فیگما (Figma)؛ ابزار حرفهای طراحی آنلاین میتواند شروع مناسبی باشد.
چرا Design System برای پروژههای UI/UX Design ضروری است؟
سیستم طراحی فقط یک فایل مرتب در Figma نیست؛ بلکه روشی برای افزایش سرعت و کیفیت تولید محصول دیجیتال است. استفاده صحیح از آن مزایای متعددی دارد.
افزایش سرعت طراحی
در پروژههای مختلف، بسیاری از عناصر مانند دکمه، ورودی، کارت و منوی ناوبری تکرار میشوند. با وجود Design System، طراح مجبور نیست این عناصر را هر بار از ابتدا ایجاد کند. کافی است کامپوننت موردنظر را از کتابخانه انتخاب و متناسب با نیاز پروژه استفاده کند.
ایجاد یکپارچگی بصری
اگر چند طراح روی یک محصول کار کنند، بدون استاندارد مشخص ممکن است هرکدام از رنگها، فونتها و فاصلههای متفاوتی استفاده کنند. Design System از این ناهماهنگی جلوگیری میکند و ظاهر تمام صفحات را یکدست نگه میدارد.
کاهش خطا در طراحی و توسعه
وقتی کامپوننتها از قبل طراحی، بررسی و مستند شده باشند، احتمال استفاده نادرست از آنها کمتر میشود. این موضوع باعث کاهش اصلاحات در مرحله توسعه و تست خواهد شد.
بهبود همکاری میان تیمها
یکی از مشکلات رایج در پروژههای دیجیتال، فاصله میان طراحی و کدنویسی است. یک سیستم طراحی مشترک کمک میکند طراح و توسعهدهنده درباره عناصر محصول با واژگان و ساختار یکسان صحبت کنند.
مدیریت آسانتر تغییرات
فرض کنید رنگ اصلی برند تغییر کند. اگر این رنگ در صدها صفحه بهصورت دستی استفاده شده باشد، اصلاح آن زمان زیادی میبرد. اما با استفاده از Variables یا Styles، میتوان مقدار اصلی را تغییر داد تا بخشهای مرتبط نیز سریعتر بهروزرسانی شوند.
تفاوت Design System و UI Kit چیست؟
UI Kit و Design System گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما مفهوم یکسانی ندارند.
UI Kit معمولاً مجموعهای از عناصر آماده رابط کاربری است؛ مانند دکمه، کارت، فرم، آیکون و منو. هدف اصلی UI Kit، افزایش سرعت طراحی صفحات است.
اما Design System ساختاری گستردهتر دارد و علاوه بر عناصر بصری، شامل موارد زیر نیز میشود:
اصول و ارزشهای طراحی
قوانین انتخاب و ترکیب رنگها
استانداردهای تایپوگرافی
توکنهای طراحی
راهنمای کاربرد کامپوننتها
اصول دسترسیپذیری
الگوهای رایج تجربه کاربری
روش نامگذاری و نسخهبندی
فرایند ثبت درخواست و اعمال تغییرات
مستندات ارتباط میان طراحی و کد
بنابراین میتوان گفت UI Kit بخشی از یک Design System است، اما هر UI Kit یک سیستم طراحی کامل محسوب نمیشود.
آموزش ساخت Design System در Figma
برای ساخت Design System در Figma بهتر است مرحلهبهمرحله پیش بروید. ساخت تعداد زیادی کامپوننت بدون برنامه، در آینده باعث شلوغی و سردرگمی تیم میشود.
۱. هدف و دامنه سیستم طراحی را مشخص کنید
ابتدا مشخص کنید سیستم طراحی برای چه محصولی ساخته میشود. آیا فقط برای یک وبسایت است یا قرار است اپلیکیشن موبایل، داشبورد و صفحات تبلیغاتی را هم پوشش دهد؟
همچنین باید مخاطبان سیستم طراحی را بشناسید:
طراحان محصول
طراحان رابط کاربری
توسعه دهندگان
مدیران محصول
تیم بازاریابی
برای شروع، یک نسخه اولیه و کوچک بسازید و آن را بر اساس نیاز واقعی پروژه گسترش دهید. لازم نیست در اولین نسخه همه کامپوننتهای ممکن را طراحی کنید.
۲. ساختار فایل Figma را منظم کنید
پیش از طراحی کامپوننتها، صفحات فایل را به شکل مشخص دستهبندی کنید. یک ساختار پیشنهادی میتواند شامل موارد زیر باشد:
Cover و راهنمای استفاده
Foundations
Color
Typography
,Spacing Grid
Icons
Components
Patterns
Templates
Changelog
در صفحه Foundations، قوانین پایه مانند رنگها، فونتها، فاصلهها، شعاع گوشهها و سایهها قرار میگیرند. سپس این عناصر در ساخت کامپوننتها به کار میروند.
۳. رنگها و Styles را تعریف کنید
رنگها باید بر اساس کاربرد نامگذاری شوند، نه فقط بر اساس مقدار ظاهری آنها. برای مثال استفاده از نام blue-500 ممکن است در آینده گمراهکننده باشد؛ زیرا امکان دارد رنگ برند تغییر کند.
نامگذاری کاربردی انتخاب بهتری است:
color-text-primary
color-text-secondary
color-background-primary
color-border-default
color-action-danger
color-status-success
برای هر رنگ، حالتهای مختلف مانند Default، Hover، Pressed، Focus و Disabled را در نظر بگیرید. همچنین رنگهای مخصوص خطا، هشدار، موفقیت و اطلاعات را جداگانه تعریف کنید.
۴. تایپوگرافی و فاصلهگذاری را استاندارد کنید
در یک Design System حرفهای، تایپوگرافی فقط به انتخاب یک فونت محدود نمیشود. باید اندازه، وزن، ارتفاع خط و کاربرد هر سبک نیز مشخص باشد.
برای مثال میتوانید این سبکها را ایجاد کنید:
Display
Heading 1
Heading 2
Heading 3
Body Large
Body Regular
Body Small
Caption
Button Label
فاصلهگذاری نیز باید بر اساس یک مقیاس ثابت انجام شود. استفاده از اعدادی مانند ۴، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۴ و ۳۲ پیکسل، نظم بیشتری به چیدمان صفحات میدهد.
۵. از Variables و Design Tokens استفاده کنید
یکی از قابلیتهای کاربردی Figma، Variables است. با استفاده از آن میتوانید مقادیر قابل استفاده مجدد مانند رنگ، فاصله، اندازه، شعاع گوشهها و حتی حالتهای مختلف را تعریف کنید.
نمونههایی از توکنها عبارتاند از:
spacing-small
spacing-medium
radius-large
font-size-body
color-background-brand
Variables امکان ساخت تمهای مختلف را نیز فراهم میکند. برای مثال، در طراحی حالت روشن و تاریک، میتوانید مقادیر متغیرهای رنگی را تغییر دهید، بدون اینکه تمام کامپوننتها را بهصورت دستی ویرایش کنید.
۶. کامپوننتهای پایه را طراحی کنید
کامپوننتها هسته اصلی سیستم طراحی هستند. بهتر است ساخت آنها را از عناصر ساده آغاز کنید:
Button
Input
Checkbox
Radio Button
Select
Badge
Tag
Tooltip
Card
Modal
Navigation
Table
Toast
هر کامپوننت باید حالتهای موردنیاز خود را داشته باشد. برای مثال، یک دکمه میتواند شامل این حالتها باشد:
Default
Hover
Pressed
Focus
Disabled
Loading
With Icon
Without Icon
به جای ساخت فایلهای جداگانه برای هر حالت، از Variants، Component Properties و Auto Layout استفاده کنید. این قابلیتها باعث میشوند کامپوننت انعطافپذیرتر و استفاده از آن برای اعضای تیم سادهتر شود.
۷. کامپوننتها را مستند کنید
وجود کامپوننت بدون توضیح کاربرد آن، ممکن است باعث استفاده نادرست شود. در کنار هر کامپوننت مشخص کنید:
برای چه هدفی ساخته شده است؟
در چه شرایطی نباید استفاده شود؟
چه حالتها و Variantهایی دارد؟
حداقل و حداکثر اندازه آن چقدر است؟
متن مناسب آن چگونه باید نوشته شود؟
در حالت خطا یا بارگذاری چه رفتاری دارد؟
آیا از صفحهخوان و کیبورد پشتیبانی میکند؟
مستندات میتوانند داخل فایل Figma، در یک صفحه جداگانه یا در ابزارهایی مانند Storybook قرار بگیرند.
مدیریت Design System در Figma
پس از ساخت سیستم طراحی، مرحله مهم بعدی مدیریت Design System در Figma است. اگر روند مشخصی برای بررسی و انتشار تغییرات وجود نداشته باشد، سیستم طراحی بهمرور اعتبار خود را از دست میدهد.
تعیین مالک یا تیم مسئول
یک فرد یا تیم باید مسئول نگهداری سیستم طراحی باشد. این تیم معمولاً وظایف زیر را انجام میدهد:
بررسی درخواست ساخت کامپوننت جدید
کنترل کیفیت عناصر
بررسی سازگاری تغییرات
انتشار نسخههای جدید
به روزرسانی مستندات
پاسخگویی به پرسشهای طراحان و توسعه دهندگان
همه اعضای تیم باید امکان پیشنهاد تغییر داشته باشند، اما انتشار نهایی بهتر است پس از بازبینی انجام شود.
نامگذاری یکپارچه
نامگذاری منظم پیدا کردن کامپوننتها را ساده میکند. ساختار زیر نمونهای مناسب است:
Button / Primary / Medium
یا:
Input / Text / Error
برای کامپوننتهای پیچیده نیز بهتر است از ساختار سلسلهمراتبی استفاده کنید تا کاربران بدانند هر عنصر در کدام گروه قرار دارد.
نسخه بندی و Changelog
هر تغییر مهم باید ثبت شود. در Changelog بنویسید:
چه چیزی تغییر کرده است؟
دلیل تغییر چه بوده است؟
کدام محصولات تحت تأثیر قرار میگیرند؟
آیا این تغییر با نسخه قبلی سازگار است؟
آیا تیم توسعه باید اقدامی انجام دهد؟
تغییرات بزرگ را پیش از انتشار در یک پروژه آزمایشی بررسی کنید تا عملکرد آنها در شرایط واقعی مشخص شود.
کنترل دسترسی به کتابخانه
فایل اصلی Design System بهتر است فقط در اختیار افراد مسئول ویرایش باشد. سایر اعضای تیم میتوانند از Library منتشرشده استفاده کنند. این روش از ایجاد نسخههای غیررسمی و تغییرات کنترلنشده جلوگیری میکند.
اشتباهات رایج در ساخت سیستم طراحی
طراحی بیش از اندازه در نسخه اول
ساخت کامپوننتهای غیرضروری، سیستم را سنگین و استفاده از آن را دشوار میکند. از نیازهای پرتکرار شروع کنید.
تمرکز فقط بر ظاهر
یک Design System موفق باید رفتار، کاربرد، دسترسیپذیری و مستندات را نیز پوشش دهد.
نادیدهگرفتن توسعهدهندگان
کامپوننتها باید با محدودیتهای فنی و ساختار کد هماهنگ باشند. همکاری میان طراح و توسعهدهنده را به پایان پروژه موکول نکنید.
نداشتن فرایند بازبینی
تغییر یک کامپوننت ممکن است روی صفحات زیادی اثر بگذارد. قبل از انتشار، اثرات تغییر را بررسی کنید.
استفاده از نامهای مبهم
نامهایی مانند New Button یا Final Card 2 در آینده کاربردی نیستند. نام باید دقیق، قابل جستوجو و قابل پیشبینی باشد.
چه زمانی باید Design System را بهروزرسانی کنیم؟
سیستم طراحی باید همراه با محصول رشد کند. موارد زیر نشانه نیاز به بازبینی هستند:
یک کامپوننت در چند نسخه متفاوت استفاده میشود.
طراحان مرتباً عناصر مشابه میسازند.
تیم توسعه نمیتواند ارتباط میان طراحی و کد را پیدا کند.
کاربران با الگوهای تعاملی متفاوت مواجه میشوند.
محصول وارد پلتفرم جدیدی شده است.
استانداردهای دسترسیپذیری تغییر کردهاند.
زبان بصری برند بهروزرسانی شده است.
بهروزرسانی منظم، بهتر از تغییرات بزرگ و ناگهانی است.
کلام آخر...
در پاسخ به سؤال Design System در Figma چیست، باید گفت که دیزاین سیستم یک چارچوب زنده و قابل توسعه برای هماهنگکردن طراحی، تجربه کاربری و توسعه محصول است. Figma با امکاناتی مانند Components، Variants، Variables و Shared Libraries، ساخت و استفاده از این سیستم را ساده میکند.
برای ساخت Design System در Figma ابتدا باید هدف پروژه و ساختار فایل مشخص شود. سپس رنگها، تایپوگرافی، فاصلهگذاری، توکنها و کامپوننتهای اصلی طراحی و مستند میشوند. در مرحله بعد، با تعیین مسئول سیستم، کنترل دسترسی، نسخهبندی و ثبت تغییرات، امکان مدیریت Design System در Figma فراهم خواهد شد.
یک سیستم طراحی حرفهای علاوه بر یکپارچهکردن ظاهر محصول، سرعت طراحی را افزایش میدهد، خطاها را کاهش میدهد و همکاری میان تیمهای طراحی و توسعه را بهبود میبخشد. برای آشنایی بیشتر با نقش Figma در مسیر طراحی محصول، مقاله چگونه Figma در حال تغییر آینده طراحی UI/UX است؟ را نیز مطالعه کنید.
برای استفاده از قابلیتهایی مانند Components، Variables، Auto Layout و Shared Libraries به یک اکانت فیگما دسترسی داشته باشید. با خرید اکانت فیگما از اپل گیفت، طراحی رابط کاربری و مدیریت سیستم طراحی را حرفهایتر و سریعتر انجام دهید.
دیدگاهها (۰)
دیدگاه خود را بنویسید. نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.